Page 94 - Demo

92%u00c7far%u00eb informacioni k%u00ebrkon nj%u00eb historian arti p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrshkruar nj%u00eb vep%u00ebr?%u00c7far%u00eb kuptojm%u00eb me termin stil?%u00c7far%u00eb b%u00ebn nj%u00eb historian gjat%u00eb etap%u00ebs s%u00eb analiz%u00ebs s%u00eb vepr%u00ebs?Kur interpretojn%u00eb nj%u00eb vep%u00ebr arti, %u00e7far%u00eb zbulojn%u00eb historian%u00ebt?Duke u nisur nga vler%u00ebsimi i shembullit t%u00eb vepr%u00ebs %u201cParabola e t%u00eb verb%u00ebrve%u201d, ndaji t%u00eb dh%u00ebnat e m%u00ebsip%u00ebrme n%u00eb kat%u00ebr etapa, p%u00ebrkat%u00ebsisht: p%u00ebrshkrimi, analiza, interpretimi, gjykimi.Verifiko njohurit%u00eb e tuaGjykimi: Marrim nj%u00eb vendim rreth r%u00ebnd%u00ebsis%u00eb s%u00eb vepr%u00ebs n%u00eb historin%u00eb e artit.Duke iu referuar zbulimeve q%u00eb b%u00ebjn%u00eb, historian%u00ebt mund t%u00eb marrin nj%u00eb vendim p%u00ebr r%u00ebnd%u00ebsin%u00eb historike t%u00eb vepr%u00ebs s%u00eb artit. Ata arrijn%u00eb n%u00eb p%u00ebrfundimin se disa vepra jan%u00eb m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme se t%u00eb tjerat, pasi u b%u00ebn%u00eb shembuj t%u00eb ideve dhe t%u00eb teknikave t%u00eb reja q%u00eb frym%u00ebzuan artist%u00ebt. Disa vepra arti kan%u00eb vlera pasi jan%u00eb shembuj t%u00eb shk%u00eblqyer t%u00eb zhvillimit t%u00eb stilit personal t%u00eb artist%u00ebve.Si nd%u00ebrthuret Historia e artit me Kritik%u00ebn e artit gjat%u00eb studimit t%u00eb vepr%u00ebs hap pas hapiGjat%u00eb p%u00ebrshkrimit t%u00eb vepr%u00ebs sipas k%u00ebndv%u00ebshtrimit t%u00eb kritik%u00ebs s%u00eb artit, ne zbulojm%u00eb %u00e7far%u00eb ka n%u00eb t%u00eb, cil%u00ebsit%u00eb p%u00ebrshkruese (ato q%u00eb dikton imitacionalizmi) dhe elementet e gjuh%u00ebs artistike (ato q%u00eb dikton formalizmi), kurse, sipas k%u00ebndv%u00ebshtrimi historik, zbulojm%u00eb kur, ku dhe nga kush %u00ebsht%u00eb krijuar kjo vep%u00ebr.Gjat%u00eb analiz%u00ebs s%u00eb vepr%u00ebs, p%u00ebr t%u00eb nxjerr%u00eb cil%u00ebsit%u00eb artistike t%u00eb saj (ato q%u00eb dikton formalizmi) ne shohim se si jan%u00eb organizuar elementet dhe kuptojm%u00eb marr%u00ebdh%u00ebniet midis tyre dhe p%u00ebrcaktojm%u00eb tiparet e ve%u00e7anta t%u00eb saj (sipas k%u00ebndv%u00ebshtrimit historik). Gjat%u00eb interpretimit t%u00eb vepr%u00ebs, ne zbulojm%u00eb gjendjen, iden%u00eb dhe mesazhin q%u00eb ajo p%u00ebrcjell, pra cil%u00ebsit%u00eb e saj shpreh%u00ebse (ato q%u00eb dikton emocionalizmi). N%u00eb k%u00ebndv%u00ebshtrimin historik, ne m%u00ebsojm%u00eb se si artisti %u00ebsht%u00eb ndikuar nga bota q%u00eb e rrethon.Gjat%u00eb gjykimit t%u00eb vepr%u00ebs, ne marrim nj%u00eb vendim rreth suksesit t%u00eb saj. N%u00eb k%u00ebndv%u00ebshtrimin historik, ne marrim vendim p%u00ebr rolin dhe r%u00ebnd%u00ebsin%u00eb e saj n%u00eb historin%u00eb e artit.Ky proces mund t%u00eb duket i v%u00ebshtir%u00eb n%u00eb fillim, por na ndihmon t%u00eb m%u00ebsojm%u00eb gjithnj%u00eb e m%u00eb shum%u00eb nga veprat e artit dhe rreth tyre, duke p%u00ebrftuar nj%u00ebkoh%u00ebsisht shum%u00eb mendime, ide dhe k%u00ebnaq%u00ebsi.T%u00eb p%u00ebrdorim hapat e historis%u00eb s%u00eb artit Lexim vepre: %u201cParabola e t%u00eb verb%u00ebrve%u201dPikturat e Piter Brugel i vjetri (Pieter Bruegel) (1525-1569) n%u00eb p%u00ebrgjith%u00ebsi jan%u00eb bazuar n%u00eb periudhat e turbullta t%u00eb Holand%u00ebs gjat%u00eb shekullit XVI. %u00c7far%u00eb ka pasur n%u00eb mendje ai, kur pikturoi %u201cParabola e t%u00eb verb%u00ebrve%u201d? Pes%u00eb lyp%u00ebs t%u00eb verb%u00ebr shihen t%u00eb ecin n%u00eb rresht, teksa ndjekin udh%u00ebheq%u00ebsin e tyre, i cili %u00ebsht%u00eb penguar dhe ka r%u00ebn%u00eb n%u00eb kanal. Rrjedhimisht, dhe t%u00eb tjer%u00ebt jan%u00eb t%u00eb paracaktuar t%u00eb ndjekin fatin e tij t%u00eb keq. Kjo vep%u00ebr jep nj%u00eb mesazh simbolik, duke ilustruar proverbin q%u00eb thot%u00eb: %u201cN%u00ebse i verbri udh%u00ebheq t%u00eb verbrin, t%u00eb dy mund t%u00eb bien n%u00eb batak%u201d. Piktura mund t%u00eb interpretohet si nj%u00eb paralajm%u00ebrim p%u00ebr ata q%u00eb ndjekin t%u00eb tjer%u00ebt verb%u00ebrisht. Njer%u00ebz t%u00eb till%u00eb duhet t%u00eb p%u00ebrgatiten t%u00eb p%u00ebsojn%u00eb t%u00eb nj%u00ebjtin fat. Lyp%u00ebsit e Brugel duket se n%u00eb vend t%u00eb rrug%u00ebs s%u00eb shp%u00ebtimit, ndjekin rrug%u00ebn e udh%u00ebheq%u00ebsit drejt nj%u00eb vuajtjeje t%u00eb p%u00ebrjetshme. N%u00eb verb%u00ebrin%u00eb e tyre, ata t%u00ebrheqin k%u00ebmb%u00ebt zvarr%u00eb, duke kaluar p%u00ebrpara kish%u00ebs, e cila inkuadrohet mes pem%u00ebve dhe prapa shkopit t%u00eb nj%u00ebrit prej t%u00eb verb%u00ebrve. Kanali ku ata mund t%u00eb bien mund t%u00eb n%u00ebnkuptoj%u00eb ferrin, fundin e vet%u00ebm t%u00eb mundsh%u00ebm t%u00eb atyre q%u00eb e lejojn%u00eb veten t%u00eb udh%u00ebhiqen nga lig%u00ebsia.Brugel mendon se asnj%u00eb nuk do t%u00eb shp%u00ebtoj%u00eb, as burri q%u00eb ka varur nj%u00eb kryq t%u00eb duksh%u00ebm n%u00eb qaf%u00eb.Ai %u00ebsht%u00eb i v%u00ebmendsh%u00ebm ndaj detajit, secili nga portretet ka nj%u00eb shprehje t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb. Brugel thekson n%u00ebp%u00ebrmjet kontrastit dhe l%u00ebvizjes dhe i jep shum%u00eb r%u00ebnd%u00ebsi simbolizmit, duke u bazuar n%u00eb nj%u00eb histori biblike. T%u00eb verbrit e tij jan%u00eb pikturuar me detaje p%u00ebr t%u2019u dh%u00ebn%u00eb atyre m%u00eb tep%u00ebr v%u00ebrtet%u00ebsi.